Historia Eucharystycznego Ruchu Młodych w Polsce
(opr. ks. Marcin Nowak, Dyrektor Krajowy ERM)
Eucharystyczny Ruch Młodych ma swoje korzenie w Apostolstwie Modlitwy, które powstało 3 grudnia 1844 roku we Francji. Pierwsze dzieci przystąpiły do tego stowarzyszenia w 1865 roku, wśród nich była św. Teresa z Lisieux.
W 1910 roku papież Pius X umożliwił wczesną Komunię Świętą dla dzieci oraz poprosił je o modlitwę w intencji pokoju na świecie. Podczas Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego w Lourdes (Francja) w 1914 roku zauważono potrzebę powołania organizacji o profilu eucharystycznym, która będzie skupiała dzieci i młodzież. Tak zaczęły powstawać pierwsze grupy pod nazwą „Liga Eucharystyczna” oraz „Dziecięca Krucjata Modlitwy”. W tym duchu powstała pierwsza Krucjata Eucharystyczna w Bordeaux (Francja), założona 13 listopada 1915 roku przez o. Alberta Bessièresa SJ i Geneviève Boselli, zakonnicę z Sainte Clotilde.
Początków Krucjaty Eucharystycznej w Polsce należy szukać w roku 1920. Wówczas Matka Urszula Ledóchowska, podczas swojego pobytu w Rzymie, spotkała z dyrektorem Sekretariaty Apostolstwa Modlitwy o. Masselline TJ oraz zapoznała się z działającą od 1915 roku Krucjatą Eucharystyczną. Urzeczona tak pięknym dziełem, jak później sama o nim tak napisała, nawiązała kontakt z o. Józefem Boubee TJ, dyrektorem Apostolstwa Modlitwy w Tuluzie, który skierował ją do o. Alberta Bessiere TJ - dyrektora Krucjaty Eucharystycznej.
W liście datowanym na dzień 27 stycznia 1925 roku Matka Urszula Ledóchowska otrzymała od o. Alberta Bessiere SJ wszelkie pozwolenia i uprawnienia potrzebne do założenia Krucjaty Eucharystycznej w Polsce. Po ich otrzymaniu powstało pierwsze koło Krucjaty Eucharystycznej wśród chłopców z Kolegium Piusa X, szkoły prowadzonej przez Siostry Urszulanki w Pniewach. 17 maja 1925 roku w pniewskiej kaplicy, po kilku miesiącach przygotowań i formacji, nastąpiło uroczyste przyjęcie dzieci do Pierwszej Krucjaty Eucharystycznej w Polsce. Widząc wielkie potrzeby formacyjne, w tym samym roku, rozpoczęto wydawanie kwartalnika „Hostia” i publikowanie czasopisma dla dzieci pt. „Orędowniczek Eucharystyczny”.
Matka Urszula Ledóchowska zawsze uważała, że Krucjata Eucharystyczna jest dziełem Jezuitów i powinno znajdować się pod ich opieką, stąd w 1927 roku kierownictwo nad Krucjatą Eucharystyczną zostało przekazane Jezuitom, a o. Józef Bok SJ (1886-1952) otrzymał stanowisko kierownika krajowego sekretariatu z siedzibą w Krakowie. Opracował m. in.: Przewodnik Rycerstwa Jezusowego czyli Krucjaty Eucharystycznej (Kraków, 1930) oraz Ustawy Rycerstwa Jezusowego (Kraków, 1930). W 1938 roku redakcję czasopisma Hostia i kierownictwo Sekretariatu Krucjaty Eucharystycznej przejął o. Józef Cyrek SJ (1904-1940). Opracował Katechizm dla polskich dzieci (Kraków, 1938). Został uwięziony przez gestapo w 1939 roku i zginał w Oświęcimiu 1 września 1940 roku. Jest kandydatem na ołtarze, jego proces beatyfikacyjny toczy się w Krakowie.
Należy podkreślić fakt, że Krucjata Eucharystyczna wpisała się w serce Kościoła. Papież Pius XI obdarzył Krucjatę w 1932 roku stopniem „Sodalitatis Primariae ad honorem”, a na przestrzeni lat otrzymała wiele odpustów oraz oficjalnych błogosławieństw kardynałów, arcybiskupów i biskupów całego świata.
Krucjata Eucharystyczna w Polsce znalazła swoje silne umocowanie w prawodawstwie państwowym. W 1928 roku Krucjata Eucharystyczna została zatwierdzona jako organizacja dozwolona na terenie szkół powszechnych, a dnia 8 lipca 1937 roku ogłoszono Okólnik nr 67 w sprawie Kół Szkolnych Krucjaty Eucharystycznej w szkołach powszechnych, w którym wskazano Krucjatę Eucharystyczną jako jedyną organizację religijną mogącą istnieć na terenie szkół - nosiły one nazwę „Koła Szkolne Krucjaty Eucharystycznej”.
Konferencja Episkopatu Polski 15 grudnia 1937 roku przyjęła Polski Statut Krucjaty Eucharystycznej Dzieci (dla Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Poznańskiej), do którego później wprowadzono kilka zmian, m. in. prymas Polski August Hlond wprowadził do statutu zmianę, która utworzyła dyrektorów diecezjalnych powoływanych przez generała jezuitów na wniosek ordynariusza.
Wybuch II wojny światowej przerwał pięknie rozwijający się ruch oraz uniemożliwił ogromne możliwości Krucjaty Eucharystycznej w oddziaływaniu na dzieci i młodzież nie tylko w Polsce, ale w innych krajach świata. Po wojnie, w 1945 roku, wznowiono działalność istniejących wcześniej kół Krucjaty Eucharystycznej i zaczęto powoływać nowe Koła. Podczas ogólnopolskiego zjazdu księży dyrektorów w Częstochowie, który odbył się w dniach 1-2 lipca 1947 roku, podjęto starania o jednolity program i system organizacji Krucjaty Eucharystycznej. Niestety na nowo rozpoczęte działania zostały 3 litopada 1949 roku zawieszone przez ówczesne władze w Polsce.
Po wielu latach, 11 sierpnia 1985 roku, ks. bp Zdzisław Fortuniak, biskup pomocniczy Archidiecezji Poznańskiej, skierował do Zgromadzenia Sióstr Urszulanek SJK prośbę o odnowienie działalności Krucjaty Eucharystycznej w Archidiecezji Poznańskiej. List został przyjęty z wielką radością przez s. Urszulę Frankiewicz, Matkę Generalną Sióstr Urszulanek SJK, która wyznaczyła s. Jadwigę Batogowską do dzieła reaktywacji Eucharystycznego Ruchu Młodych. Siostra Jadwiga opracowała podstawowe informacje o ruchu oraz propozycję programu pracy z dziećmi i młodzieżą. Przez kolejne dwa lata s. Batogowska wygłosiła szereg prelekcji na temat Eucharystycznego Ruchu Młodych w różnych miejscach Polski, co było dobrym zaczynem do odnowy działalności ruchu w innych diecezjach.
W dniach 8-14 czerwca 1987 roku odbył się w Polsce II Kongres Eucharystyczny, który doprowadził do ożywienia życia wspólnot parafialnych przez spotkania modlitewne i adoracje Najświętszego Sakramentu. Podczas przygotowań do Kongresu ruch cieszył się poparciem władz kościelnych, co doprowadziło do reaktywacji Krucjaty Eucharystycznej w całej Polsce. Dziesięć lat później Ruch działał już w 22 diecezjach w Polsce oraz został przyjęty do Ogólnopolskiej Rady Ruchów Katolickich.
1 czerwca 2001 roku s. Jadwiga Batogowska, decyzją Przełożonej Generalnej s. Jolanty Olech, zakończyła swoją służbę na rzecz Eucharystycznego Ruchu Młodych. Po 16 latach jej zaangażowania i poświęcenia ruch działał w 27 diecezjach i skupiał w sobie ponad 11 tysięcy członków. Do 2008 roku opiekę nad Krucjatą Eucharystyczną pełniła s. Bożena Kolczyńska, następnie do 2019 roku s. Danuta Pusty.
Dnia 23 stycznia 2019 roku opieka nad Sekretariatem Eucharystycznego Ruchu Młodych została powierzona s. Marioli Ziółkowskiej, a Sekretariat przeniesiony do Pniew. W tym samym roku Przełożona Generalna m. Beata Mazur SJK skierowała do Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski prośbę o powołanie kapłana na stanowisko Dyrektora Krucjaty. Po wymianie korespondencji, z Międzynarodowym Dyrektorem Papieskiej Sieci Modlitwy (dawniej Apostolstwa Modlitwy) oraz Jezuitami w Polsce, Konferencja Episkopatu Polski powołała Krajowego Dyrektora Eucharystycznego Ruchu Młodych i powierzyła to stanowisko ks. Grzegorzowi Wiśniewskiemu z Archidiecezji Katowickiej. Następnie 21 lipca 2023 roku o. Frederic Fornos SJ, Międzynarodowy Dyrektor Papieskiej Sieci Modlitwy, mianował na to stanowisko ks. Marcina Nowaka z Archidiecezji Poznańskiej.
Struktura ERM w Polsce wygląda następująco:
- Dyrektor Krajowy (mianowany przez Dyrektora Międzynarodowego oraz KEP),
- Moderatorzy Diecezjalni (mianowani przez Ordynariusza na prośbę Dyr. Krajowego),
- Animatorzy (powoływani przez Proboszcza parafii w których działa ERM),
- Członkowie (dzieci i młodzież należąca do ruchu).
Obecnie trwają przygotowania do 100-lecia Eucharystycznego Ruchu Młodych w Polsce, które odbędzie się 17 maja 2025 roku. Będzie to wielkie i ważne wydarzenie w historii ruchu, którego celem jest m. in. ożywienie formacji oraz zdynamizowanie działalności i misji ERM w Polsce.
Ruch w Polsce opiera się o cztery zasady. Pierwsza z nich zachęca do pogłębiania swojej znajomości Ewangelii i odnajdywania w niej przyjaźni z Jezusem. Kolejnym krokiem jest Eucharystia, a więc zachęcenie do życia na co dzień Mszą Świętą, częstego przyjmowania Komunii Świętej oraz podejmowania w swoim życiu adoracji Najświętszego Sakramentu. Przeżywanie tych dwóch zasad prowadzi do kolejnej, która niejako z nich wypływa, a więc bycie misjonarzem w swoim otoczeniu. Ukazywanie innym piękna przyjaźni z Ewangelią i żywej relacji z Jezusem w Eucharystii. Tym co powinno spajać nasze życie jest zawarte w czwartej zasadzie, a więc w miłości bliźniego, która powinna nam zawsze towarzyszyć.
Materiały formacyjne w Polsce składają się z sześciu etapów. Dzieci zapoznają się ruchem, przyjmują zaproszenie Jezusa do przyjaźni z Nim oraz do troski o szerzenie Królestwa Serca Jezusa we własnym życiu, jak również w swoich rodzinach i środowisku. Odkrywają znaczenie zasad, które mają stać się filarami ich życia. W oparciu o Ewangelię, dzieci poznają osobę Jezusa, którego pragną naśladować w różnych sytuacjach życia. Formacja koncentruje się także wokół Apostołów, których żarliwość o zdobycie wyznawców Jezusa, Syna Bożego, zdumiewa, zachwyca i wydobywa z duszy pytanie: „Skąd oni to mają? Co zrobić, żeby być takimi jak oni?”. Podczas formacji członkowie ruchu na nowo odkrywają znaczenie sakramentów Chrztu i Pojednania oraz pogłębiają tajemnicę Eucharystycznej Miłości. Tematy pomagają także odkrywać skarb Bierzmowania, oraz budzić w młodym człowieku pragnienie, by żyć pełnią życia. Formacja odsłania na koniec różnorodność dróg w kroczeniu przez życie razem z Bogiem oraz pragnie pomóc w odkrywaniu osobistego powołania do bycia Jego apostołem.
Papież Franciszek, 1 lipca 2024 roku, zatwierdził ostateczne statuty Papieskiej Światowej Sieci Modlitwy (Apostolstwo Modlitwy i Eucharystyczny Ruch Młodych), które jasno stwierdzają, że Eucharystyczny Ruch Młodych jest propozycją PŚSM dla młodych i jest jej integralną częścią. Papieska Światowa Sieć Modlitwy ma kanoniczną i cywilną watykańską osobowość prawną oraz posiada swoją oddzielną strukturę. Na czele PŚSM stoi Dyrektor Międzynarodowy, który mianuje Dyrektorów Regionalnych lub Krajowych do spraw koordynacji i animacji (po konsultacji z Przełożonym Generalnym Towarzystwa Jezusowego i za zgodą właściwej Konferencji Episkopatu) oraz Koordynatorów Krajowych (o takim mianowaniu informuje właściwą Konferencję Episkopatu).
Formacja młodych ludzi (od 5 do 25 lat) opiera się na pedagogice uczniów z Emaus: Ewangelii, Eucharystii i Misji, a „Droga Serca” jest jej źródłem. Uczniowie z Emaus przemierzają „drogę”, która przemienia ich „serca”. Na tej drodze spotykają Jezusa, który tłumaczy im „Słowo”, pozwala się rozpoznać w „Łamaniu Chleba”, co przemienia uczniów aby udali się z „Misją” głoszenia swoim braciom Jezusa.
Według oficjalnych danych zawartych na stronie PŚSM (popesprayer.va) Eucharystyczny Ruch Młodych obecny jest w 59 krajach na 5 kontynentach oraz jest drugim Ruchem Młodzieżowym Kościoła Katolickiego pod względem liczby: 1.770.000 dzieci i młodych ludzi.
